Geluid en ruimte

Om in onze omgeving te kunnen horen waar geluid vandaan komt hebben we twee oren nodig.

Voor films en televisie, maar ook radio, is het ook mooi om te kunnen horen waar geluiden vandaan komen. Al lang geleden is daarom het stereo geluid uitgevonden: het geluid van films en televisie laten afspelen vanuit twee luidsprekers, eentje voor links en eentje voor rechts. Een koptelefoon doet natuurlijk precies hetzelfde.

In dit filmpje wordt met muziekinstrumenten duidelijk gemaakt hoe mooi dit klinkt en werkt. Eigenlijk is dit voor het Dolby 5.1 systeem, maar met een koptelefoon kun je dit ook mooi volgen.

 

Het filmpje is in het Engels (en alle instrumenten worden ook bij de Engelse naam benoemd), maar het gaat vooral om het geluid. Ervaar het!

Met deze link kom je terug bij 'geluid onder water'.

Echolocatie bij dolfijnen

Ook dolfijnen maken gebruik van geluid. Eigenlijk is de sonar zoals die gebruikt wordt bij onderzeeers, maar ook de dieptebepaling aan boord van schepen, van de dolfijnen afgekeken. Met de echolocatie kunnen dolfijnen bijvoorbeeld ook prooidieren opzoeken. Voor op de schedel zit een speciaal orgaan, dat 'meloen' wordt genoemd. Dit orgaan werkt als zender en ontvanger voor heel hoge tonen.

Vanuit de meloen zendt de dolfijn de hoge toon uit. Als deze geluidsgolf tegen een prooivis, of iets anders, aankomt wordt de toon ook weer teruggekaatst en weer opgevangen door de meloen. Door het tijdsverschil tussen het zenden en het weer ontvangen weet de dolfijn waar en hoe ver weg de vis is.

Helaas is de onderwaterwereld niet helemaal stil meer. Onderzeeers zenden ook hoge tonen uit voor hun sonar, zo hard dat dolfijnen en andere walvisachtigen erdoor in problemen kunnen komen en hun orientatie kwijt raken. Ook bouwen in zee, met heistellingen, geeft veel onderwaterherrie. Denk aan de bouw van windmolenparken en booreilanden. Misschien is dit de verklaring dat soms walvissen en dolfijnachtigen zoals bruinvissen aanspoelen op het strand.

Met deze link kom je terug bij 'geluid onder water'.